Woordenlijst dronefotografie: 32 termen in gewone taal

Rond dronefotografie hangt veel jargon. Handig als je het kent, verwarrend als iemand het gebruikt zonder uitleg. Hieronder staan de termen die je in offertes, opdrachten en gesprekken met een piloot tegenkomt, met per term één alinea in gewone taal.

A

A1, A2 en A3: De drie subcategorieën van de open categorie, de categorie waar vrijwel al het professionele werk in Nederland onder valt. Ze bepalen hoe dicht je bij mensen mag komen. A1 is het dichtst bij, A3 het verst weg. Welke categorie geldt hangt af van je toestel en je bewijs.

AGL: Above ground level, oftewel hoogte boven het maaiveld. Vlieg je over een dijk, dan telt de grond onder je, niet je startplek.

B

Bracketing: Meerdere opnames van dezelfde compositie met verschillende belichting, die je later samenvoegt. Handig bij grote contrasten, zoals een donker dak onder een felle lucht.

D

DNG: Het RAW-formaat dat DJI gebruikt. Het bevat de ruwe sensordata in plaats van een afgewerkte foto.

Dynamisch bereik: Het verschil tussen het donkerste en het lichtste dat een camera in één opname met detail kan vastleggen. Bij luchtfoto's is dat vaak de beperkende factor.

E

EXIF: De gegevens die de camera in het bestand meeschrijft: tijdstip, sluitertijd, diafragma en bij een drone meestal ook hoogte en coördinaten. Handig voor archivering, maar iets om bewust mee om te gaan als je de foto ergens publiceert.

G

Geozone: Een gebied met een beperking of een verbod voor drones, bijvoorbeeld rond luchthavens, gevangenissen of natuurgebieden. Voor de vlucht controleer je in welke zone je zit.

Gimbal: De ophanging die de camera stabiel houdt terwijl de drone beweegt. Dat een luchtopname niet trilt is niet de verdienste van de drone maar van de gimbal.

GSD: Ground sample distance: hoeveel centimeter grond er in één pixel past. Bij 2 cm GSD zie je voegen, bij 10 cm alleen vormen. Hoe hoger je vliegt, hoe grover de GSD.

H

HDR: High dynamic range: een techniek waarbij meerdere belichtingen worden samengevoegd tot één beeld met detail in zowel de schaduw als de lucht. Met mate ingezet ziet het er natuurlijk uit, overdreven ingezet krijg je die typische onechte look.

Histogram: Het grafiekje dat laat zien hoe het licht in je opname verdeeld is. Voor luchtfoto's de betrouwbaarste manier om te zien of je lucht is uitgebrand, want een schermpje in de zon liegt.

I

ISO: De lichtgevoeligheid van de sensor. Hoger betekent meer ruis. Bij drones houd je die zo laag mogelijk, omdat de sensoren kleiner zijn dan die van een systeemcamera.

J

Jello-effect: Het golvende, wiebelende beeld dat ontstaat door trillingen in combinatie met de manier waarop de sensor wordt uitgelezen. Speelt vooral bij video en bij te korte sluitertijden.

N

Nadir: De opname recht naar beneden, dus onder een hoek van negentig graden. Alles wordt vlak en grafisch. De standaardhoek voor karteren en de sterkste hoek voor kavels en daken.

ND-filter: Een grijsfilter voor de lens dat licht tegenhoudt zonder de kleur te veranderen. Daarmee houd je bij fel zonlicht een langere sluitertijd aan, wat vooral bij video belangrijk is voor natuurlijke beweging.

O

Orthofoto: Een luchtfoto waarin de vertekening is weggerekend, zodat elk punt wordt weergegeven alsof je er recht boven hing. Daardoor kun je erop meten.

Overlap: De mate waarin opeenvolgende foto's elkaar overlappen bij een karteervlucht. Zonder ruime overlap kan software geen model berekenen.

P

Panorama: Meerdere opnames naast elkaar, samengevoegd tot één breed beeld. Vanuit de lucht een manier om een groter gebied vast te leggen zonder hoger te gaan vliegen.

POI: Point of interest: een vluchtmodus waarbij de drone een cirkel om een gekozen punt vliegt en de camera daarop gericht houdt.

R

RAW: De onbewerkte meting van de sensor, zonder witbalans, contrast of verscherping. Niet scherper dan een JPEG, wel veel beter te bewerken.

RTK: Een techniek die de positie van de drone tot op centimeters nauwkeurig bepaalt met behulp van een referentiestation. Nodig zodra de coördinaten van een model moeten kloppen.

S

Sluitertijd: Hoe lang de sensor licht opvangt. Te lang geeft bewegingsonscherpte doordat de drone in de lucht nooit helemaal stilstaat, te kort geeft bij video een schokkerig beeld.

W

Waypoint: Een vooraf geprogrammeerd punt in een vluchtplan. Een reeks waypoints maakt een vlucht herhaalbaar, wat handig is als je over een half jaar exact hetzelfde beeld wilt maken.

Witbalans: De instelling die bepaalt wat de camera als wit beschouwt. Bij luchtfoto's vaak lastig door de blauwzweem van de atmosfeer. Precies iets dat je in RAW achteraf nog recht kunt zetten.

V

VLOS: Visual line of sight: je moet de drone met eigen ogen kunnen zien tijdens de vlucht. Vliegen achter een gebouw of buiten zicht valt daarbuiten en vraagt een zwaardere categorie.

Vluchtplan: De vooraf uitgewerkte route en instellingen. Bij karteren bepaalt het vluchtplan de overlap, de hoogte en de snelheid. Daarmee bepaalt het ook de kwaliteit van het eindresultaat.

Overige termen die je tegenkomt

C-klasse: De Europese classificatie van drones, van C0 tot C4, die samen met je bewijs bepaalt in welke subcategorie je mag vliegen en hoe dicht bij mensen.

Exploitantnummer: Het registratienummer van degene die de drone inzet. Hoort zichtbaar op het toestel te staan.

MTOW: Maximum take-off weight: het maximale startgewicht inclusief accu en camera. Bepaalt mede onder welke regels je valt.

RTH: Return to home: de functie die de drone automatisch laat terugkeren naar het startpunt, bijvoorbeeld bij een lege accu of bij verlies van verbinding.

Banding: Zichtbare overgangen in vlakken die vloeiend zouden moeten zijn, zoals een lucht die in strepen verloopt. Meestal het gevolg van te ver doorbewerken van een bestand met te weinig informatie.

Bit-diepte: Het aantal niveaus per kleurkanaal. Acht bits geeft 256 stappen, twaalf bits ruim vierduizend. Meer stappen betekent meer ruimte om te bewerken zonder banding.

Verder lezen

Wat vlieghoogte met je beeld doet staat in op welke hoogte maak je welke dronefoto.

Het verschil tussen ruwe en afgewerkte bestanden staat in RAW of JPEG bij dronefoto's.

Hoe losse foto's een maatvaste kaart worden staat in fotogrammetrie en orthofoto's.

Wat er geldt zodra mensen herkenbaar in beeld komen staat in privacy en AVG bij luchtfoto's.

De regels achter A1, A2 en A3 staan uitgebreider in A2 en STS dronecertificaat uitgelegd.

Wat licht en seizoen met je opname doen lees je in het beste moment voor dronebeelden.

Hoe je die kennis toepast op een concrete opname staat in wat maakt een goede luchtfoto.